RANGIATEA
Maori
English
 
Home  
Hitori  
Nga Whakaahua  
Ko Rangiātea   o Naianei  
He Hononga  
 

Ko ngā Whakaoranga i a Rangiātea

Nō te tau 1886 te whakaoranga tuatahi i a Rangiātea , e whakahingahinga ana hoki ngā poutoko roroa e toru o waenganui, me ētahi wāhanga o ngā pakitara. I hikitia te papa o te whare, ka whakahoungia ngā tūāpapa, ka whakamaua atu he hirinaki - tekau mā rua, ka whakahoungia rawatia te tuanui ki te mea rino, ā, ka whakaorangia ake te pere me tōna whare.

Hei whakaoti i tēnei mahi, ka hoatu kia rua rawa ngā kiri peita. Ko te utu o ēnei mahi katoa, e 300 pāuna, nā te iwi kāinga tonu i kohikohi.

Kahokaho whakairo

He mea homai e Te Pouhere Taonga me Te Rōpū Whakahaere o Rangiātea
     
   


Ko te whakaoranga tuarua, nō te tau 1908, ko te kaimahere whare, ko Frederick De Jersey Clere te kaiwhakahaere i te kaupapa. I whakakahangia ake ngā hirinaki, ngā tūāpapa me ngā take o ngā pakitara, i whakahoungia hoki ngā papa rākau pirau, me ngā nōhanga. I whakapaingia ake ngā matapihi, ā, i tuia hoki he tukutuku hou mō ētahi wāhanga, atu i te 20 putu nei.

Ahakoa i whakaarohia te whakaoranga tuatoru i te tekau tau atu i 1930 - i te wā pea i whakatūria ai a Raukawa whare ki Ōtaki - nō te tau 1947 rawa ka tīmatahia ngā mahi. I whakahoungia te papa me te nuinga o ngā tukutuku. I te mea ko Tā Āpirana Ngata te kaiwhakahaere i ngā mahi, nāna i whakarite ngā tohunga tuitui tukutuku o Te Tai Rāwhiti kia haere mai ki te āwhina i te iwi kāinga. Ā, i waihangahia he momo pātaka whakairo mō te kaikauwhau, i whakahoungia hoki ngā rama ki te rama hiko - ka mau kē te wehi!

Taka rawa iho ki tēnei tekau tau mai i 1990, ko te whakaoranga tuawhā i raro i te maru o Te Rōpū Whakahaere o Rangiātea me Te Pouhere Taonga.

 

 
       
 
         
Kaituitui tukutuku Kāore i te mōhiotia nā wai i whakaahua Negative no A.001533 Kei Te Papa Tongarewa
         
         
   

Ko ngā kaitui tukutuku - i te whakaoranga i a Rangiātea 1949

I whakaahuatia ngā kaitui nei me ā rātau tukutuku ātaahua i mua i te wharekai i te marae o Raukawa.

Ko ngā mea e tūtū ana, mai i te taha mauī: ko Māui Takotoroa, ko Hēni Te Kira Paenga (Reiri Ngata), ko te wahine a Pāora Temuera, ko Te Whakarato Royal.

Ko ngā mea e nohonoho ana: ko Atareti Jacob, ko Hōne MacMillan, ko Pareraukawa Carkeek.

 

 
   

 

 

 
     
  Kaituitui tukutuku     Kaimahi tane o Ngati Raukawa  
 


Nā Garth Carkeek i whakaahua, Nana ano i tuku mai

   



Kāore e mōhiotia ana nā wai i whakaahua Negative no A.001485 Kei Te Papa Tongarewa

 

 

 

 

Ko ngā kaitui tukutuku c 1950

Ko ngā mea e tūtū ana, mai i te taha mauī: ko Hinehou Rōiri, ko Āreta Davis, ko Te Whakarato Royal, ko Lulu Roach, ko Te Uruhina Baker, ko te wahine a Te Umukaihau Wehipeihana, e pupuri ana i a Waikura Johnson.

Ko ngā mea e tūturi ana: ko Pareraukawa Carkeek, ko Ria Connor. Ko ngā mea e noho ana i mua: ko Weno Tahiwi, ko Hāua Baker, ko Mānahi Baker, ko Moana Connor, ko Rikihana Carkeek.

 

 

 

 

Ko te whakaoranga o te Whare Karakia i Ōtaki: ko Rangiātea 1948

E toru ēnei kaimahi e tū nei i waho o Rangiātea ; mai i te taha mauī ko Tom Stevens, ko Paddy Bishop, ko Tom Cook. Kei te ngaro a Taarake Rikihana rāua ko John Bishop.

 
 
   

 

 

 

 
       
 
     
  Tukutuku


He mea homai e Te Pouhere Taonga me Te Rōpū Whakahaere o Rangiātea

 

 





 

     
  Kaituitui tukutuku

Kāore i te mōhiotia nā wai i whakaahua Negative no A.001490 Kei Te Papa Tongarewa

 

 





   

 

Ko te whakaoranga o te Whare Karakia i Ōtaki: ko Rangiātea 1948

Tēnei ngā kaitui i ngā tukutuku mō Rangiātea te whakatā nei. Mai i te taha mauī: ko Roa Wharepōuri, ko wai rā tēnei, ko te wahine a Paora Temuera, ko Atareti Jacob, ko Pareraukawa Carkeek, ko Hōne MacMillan.

 

 
   

 

 

 
   

 

 
     

Ko Rangiātea , Mai i te Tau 1994

Nā Te Rōpū Whakahaere o Rangiātea me Te Pouhere Taonga i kawe te whakaoranga tuawha i a Rangiātea ina tata ake nei, i te tau 1994. Nā Dean Whiting, te kaitiaki whare Māori a Te Pouhere Taonga i tohutohu ngā kaimahi.

I whakaarahia he tīrewa kia eke ai ngā kaimahi me ā rātau mīhini ki te horoi i ngā tukutuku me ngā kōwhaiwhai ki ngā wai kore tote. He mahi tohunga te mahi nei; ehara mā te wai māori noa nei e horoi.Pērā anō mō ngā wāhanga i panipania ki te peita, he rongoa kē anō mō ērā; ā, he rongoa anō me ōna taputapu mō ngā wāhi pāhorehore.

 
Te whakaoranga Kowhaiwhai  


He mea homai e Te Pouhere Taonga me Te Rōpū Whakahaere o Rangiātea

 


 

 
     

 

I konei, ka whai wāhi ngā kaituitui tukutuku ki te āta tirotiro i ngā here tawhito kua roa te ngaronga. He mahi nui rawa te whakaora i ngā wāhanga angiangi, kōpīpī - he matikao miro te taputapu hei whakamahi. Ko te kahokaho whakairo o te wāhi tapu me karu whakarahi rā anō hei hoa mō tōna momo māripi. Ā, i tīhorea rawa te kiri o te papa, ka hoatu he mea hou.

Nā Te Pouhere Taonga ngā whakaahua me ngā ataata nei hei mātakitaki mā tātou. He maha noa atu kei a rātou e tohu ana.

 

 
Ko Sylvia Rutherfurd, kaiwhakaoranga i ngā   tukutuku  


 

 
     

 

 
Kowhaiwhai Royal Coat Of Arms
         
       
       
       
 
         
Karakia tapae i a Rangiātea   
     

   

 

Ko te karakia tāpae i a Rangiātea , te 27 o Whiringa-ā-rangi 1994

Nō te 27 o Whiringa-ā-rangi 1994 i tāpaea ai anō a Rangiātea ki te korōria o te Atua -

 
     
  Karakia tapae i a Rangiātea

 

Nā Bill Neville ngā whakaāhua He mea homai e Te Rōpū Whakahaere o Rangiātea

 

 





   

 

Eke ana ki te 500 ngā tāngata o te takiwā ki Te Ūpoko o te Ika i mene atu , ā, e toru hāora te roa o tērā karakia nui whakaharahara. Kāore i uru katoa ki roto, nā reira ka pāhotia ki te hunga e noho mai ana i waho.

Āpiti atu ki te tāpaenga, ko te whakawahinga i a Rangi Ransfield hei kaikarakia, me Charles Wilcox rāua ko Rangi Nicholson hei rīkona; e 39 ngā tamariki i whakapāngia, e 6 i iriirihia. He rā nui, e kore e warewarehia.

 

 
 
     
Rededication of Rangiātea

Ko Rangiātea ; mai i te puke o Mūtikotiko, Paenga-whāwhā 1995

Nā Graeme Simpson i whakaahua Nā Te Rōpū Whakahaere o Rangiātea i tuku mai

     
       
  Pukapuka kahui korero  
Nga Mihi
   
  Contact Rangiātea   
  National Library  

 
Papakāinga   l   Tāhuhu Kōrero   I   Ngā Whakaahua   l  He Tīmatanga Hou   l  He Hononga
  *Kei Te Puna Mātauranga o Aotearoa me Te Rōpū Whakahaere o Rangiātea te mana ta o tenei taunga ipurangi.

*Whakahoua te taunga ipurangi nei i te marama o June 2001