|
|
 |
 |
 |
 |
 |
|
|
|
Ko ngā Whakaoranga i a Rangiātea
Nō te tau 1886 te whakaoranga tuatahi i a Rangiātea
, e whakahingahinga ana hoki ngā poutoko roroa
e toru o waenganui, me ētahi wāhanga o ngā
pakitara. I hikitia te papa o te whare, ka whakahoungia
ngā tūāpapa, ka whakamaua atu he hirinaki
- tekau mā rua, ka whakahoungia rawatia te tuanui
ki te mea rino, ā, ka whakaorangia ake te pere
me tōna whare.
Hei whakaoti i tēnei mahi, ka hoatu kia rua rawa
ngā kiri peita. Ko te utu o ēnei mahi katoa,
e 300 pāuna, nā te iwi kāinga tonu i
kohikohi.
|
 |
|
 |
 |
He mea homai e Te Pouhere Taonga me Te Rōpū
Whakahaere o Rangiātea |
 |
| |
|
|
|
|
| |
|
Ko te whakaoranga tuarua, nō te tau 1908, ko te kaimahere whare,
ko Frederick De Jersey Clere te kaiwhakahaere i te kaupapa. I whakakahangia
ake ngā hirinaki, ngā tūāpapa me ngā take
o ngā pakitara, i whakahoungia hoki ngā papa rākau
pirau, me ngā nōhanga. I whakapaingia ake ngā matapihi,
ā, i tuia hoki he tukutuku hou mō ētahi wāhanga,
atu i te 20 putu nei.
Ahakoa i whakaarohia te whakaoranga tuatoru i te tekau tau atu
i 1930 - i te wā pea i whakatūria ai a Raukawa whare ki
Ōtaki - nō te tau 1947 rawa ka tīmatahia ngā
mahi. I whakahoungia te papa me te nuinga o ngā tukutuku. I
te mea ko Tā Āpirana Ngata te kaiwhakahaere i ngā
mahi, nāna i whakarite ngā tohunga tuitui tukutuku o Te
Tai Rāwhiti kia haere mai ki te āwhina i te iwi kāinga.
Ā, i waihangahia he momo pātaka whakairo mō te kaikauwhau,
i whakahoungia hoki ngā rama ki te rama hiko - ka mau kē
te wehi!
Taka rawa iho ki tēnei tekau tau mai i 1990, ko te whakaoranga
tuawhā i raro i te maru o Te Rōpū Whakahaere o Rangiātea
me Te Pouhere Taonga.
|
|
| |
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
 |
 |
 |
Kāore
i te mōhiotia nā wai i whakaahua Negative no A.001533
Kei Te Papa Tongarewa |
 |
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
| |
|
Ko ngā kaitui tukutuku - i te whakaoranga i a Rangiātea 1949
I whakaahuatia ngā kaitui nei me ā rātau tukutuku
ātaahua i mua i te wharekai i te marae o Raukawa.
Ko ngā mea e tūtū ana, mai i te taha mauī:
ko Māui Takotoroa, ko Hēni Te Kira Paenga (Reiri Ngata),
ko te wahine a Pāora Temuera, ko Te Whakarato Royal.
Ko ngā mea e nohonoho ana: ko Atareti Jacob, ko Hōne
MacMillan, ko Pareraukawa Carkeek.
|
|
| |
|
|
|
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
| |
 |
|
|
|
 |
|
| |
Nā Garth Carkeek i whakaahua,
Nana ano i tuku mai
|
|
|
|
Kāore e mōhiotia ana nā
wai i whakaahua Negative no A.001485 Kei Te Papa Tongarewa
|
|
|
|
Ko ngā kaitui tukutuku c 1950
Ko ngā mea e tūtū ana, mai i te taha mauī:
ko Hinehou Rōiri, ko Āreta Davis, ko Te Whakarato
Royal, ko Lulu Roach, ko Te Uruhina Baker, ko te wahine a
Te Umukaihau Wehipeihana, e pupuri ana i a Waikura Johnson.
Ko ngā mea e tūturi ana: ko Pareraukawa Carkeek,
ko Ria Connor. Ko ngā mea e noho ana i mua: ko Weno Tahiwi,
ko Hāua Baker, ko Mānahi Baker, ko Moana Connor,
ko Rikihana Carkeek.
|
|
|
|
Ko te whakaoranga o te Whare Karakia i
Ōtaki: ko Rangiātea 1948
E toru ēnei kaimahi e tū nei i waho o Rangiātea
; mai i te taha mauī ko Tom Stevens, ko Paddy Bishop,
ko Tom Cook. Kei te ngaro a Taarake Rikihana rāua ko
John Bishop.
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
| |
|
|
| |
 |
 |
 |
He mea
homai e Te Pouhere Taonga me Te Rōpū Whakahaere
o Rangiātea
|
|
|
|
| |
|
|
| |
 |
 |
 |
Kāore i te mōhiotia nā wai i whakaahua Negative
no A.001490 Kei Te Papa Tongarewa
|
|
|
|
| |
|
Ko te whakaoranga o te Whare Karakia i Ōtaki:
ko Rangiātea 1948
Tēnei ngā kaitui i ngā tukutuku mō Rangiātea
te whakatā nei. Mai i te taha mauī: ko Roa Wharepōuri,
ko wai rā tēnei, ko te wahine a Paora Temuera, ko Atareti
Jacob, ko Pareraukawa Carkeek, ko Hōne MacMillan.
|
|
| |
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
Ko Rangiātea , Mai i te Tau 1994
Nā Te Rōpū Whakahaere o Rangiātea me
Te Pouhere Taonga i kawe te whakaoranga tuawha i a Rangiātea
ina tata ake nei, i te tau 1994. Nā Dean Whiting, te
kaitiaki whare Māori a Te Pouhere Taonga i tohutohu ngā
kaimahi.
I whakaarahia he tīrewa kia eke ai ngā kaimahi
me ā rātau mīhini ki te horoi i ngā tukutuku
me ngā kōwhaiwhai ki ngā wai kore tote. He
mahi tohunga te mahi nei; ehara mā te wai māori
noa nei e horoi.Pērā anō mō ngā wāhanga
i panipania ki te peita, he rongoa kē anō mō
ērā; ā, he rongoa anō me ōna taputapu
mō ngā wāhi pāhorehore.
|
|
 |
 |
|
 |
 |
 |
He mea homai e Te Pouhere
Taonga me Te Rōpū Whakahaere o Rangiātea
|
|
|
|
|
| |
|
|
I konei, ka whai wāhi ngā kaituitui tukutuku ki
te āta tirotiro i ngā here tawhito kua roa te ngaronga.
He mahi nui rawa te whakaora i ngā wāhanga angiangi,
kōpīpī - he matikao miro te taputapu hei whakamahi.
Ko te kahokaho whakairo o te wāhi tapu me karu whakarahi
rā anō hei hoa mō tōna momo māripi.
Ā, i tīhorea rawa te kiri o te papa, ka hoatu he
mea hou.
Nā Te Pouhere Taonga ngā whakaahua me ngā
ataata nei hei mātakitaki mā tātou. He maha
noa atu kei a rātou e tohu ana.
|
|
 |
 |
|
 |
 |
 |
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
| |
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
 |
 |
 |
|
 |
| |
|
|
|
|
|
|
Ko te karakia tāpae
i a Rangiātea , te 27 o Whiringa-ā-rangi 1994
Nō te 27 o Whiringa-ā-rangi 1994 i tāpaea
ai anō a Rangiātea ki te korōria o te Atua -
|
|
|
| |
|
|
| |
 |
 |
 |
Nā Bill Neville ngā
whakaāhua He mea homai e Te Rōpū Whakahaere
o Rangiātea
|
|
|
|
| |
|
Eke ana ki te 500 ngā tāngata o te takiwā ki Te
Ūpoko o te Ika i mene atu , ā, e toru hāora te roa
o tērā karakia nui whakaharahara. Kāore i uru katoa
ki roto, nā reira ka pāhotia ki te hunga e noho mai ana
i waho.
Āpiti atu ki te tāpaenga, ko te whakawahinga i a Rangi
Ransfield hei kaikarakia, me Charles Wilcox rāua ko Rangi Nicholson
hei rīkona; e 39 ngā tamariki i whakapāngia, e 6
i iriirihia. He rā nui, e kore e warewarehia.
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|